Werken op papier bij Tanya Rumpff
Voor Margreet Bouman is de mens de maat van leven en kunst
RECENSIE AART VAN DER KUIL – HAARLEMS DAGBLAD 30 oktober 1993
Margreet Bouman, werken op papier. Galerie Tanya Rumpff, Spaarnwouder- straat 72-76, Haarlem. Open: do – vr 13-18 uur, za en zo 13 – 17 uur. Tot 14 november.
Transparant millimeterpapier en ruitjespapier; het zijn niet de meest voor de hand liggende papiersoorten voor een beeldend kunstenaar zou je denken. Je verwacht ze eerder bij een iemand van een wiskundige, natuurkundige of technische discipline. De Haarlemse kunstenares Margreet Bouman, te zien bij galerie Tanya Rumpff, maakt er dan ook op een oneigenlijke, maar boeiende manier gebruik van. Haar recente werken op papier zitten vol dubbele bodems, letterlijke en figuurlijke gelaagdheid. Ook haar grafische technieken zijn gelaagd. Ze creëert haar eigen kosmos. Toch blijft de mens, gesymboliseerd door de portretkop van Bouman, symbool voor de maat der dingen.
Het gestyleerde portret van Margreet Bouman (Haarlem, 1953) is ofwel rechts of links driekwart en profile weergeven. Zo’n zelfportret staat meestal centraal in het beeldvlak. Soms vind je onder zo’n bonkige kop de foto van een Etruskische portretkop, een Japans toneelmasker, of een vereenvoudigde portrettekening van de hand van de Roemeense beeldhouwer Brancusi. Dan weer een plattegrond van een doolhof. Deze plattegronden van labyrintische gebouwen en tuinen zijn bij Bouman metaforen voor de ingewikkelde struc- tuur van het menselijk denken.
Evenals de gelaagdheid van haar werken is die gedachtestructuur vaak opgebouwd uit verschillende niveaus. Hoewel haar werk zich transparant aan je voordoet is dit niet net als het menselijk denken altijd even helder en overzichtelijk. Soms kan je maar moeilijk waarnemen wat over wat is geplakt. Ach ja, de mens creëert zijn eigen (in dit geval beeldende) doolhof. Slechts de mythische uitvinder en architect Daedalus wist (met zijn zoon Icarus) d door middel van zelfgemaakte vleugels te ontsnappen uit het door hemzelf ontworpen labyrint en zo uit de klauwen te blijven van de minotaurus.
Ook de stippen in het werk van Bouman kun je terugvoeren tot het menselijk gelaat. Drie stippen staan ‘namelijk voor de allersimpelste afbeelding van een gezicht: twee ogen en een mond. Het portret is voor Bouman symbool voor de mens en is het nulpunt tussen micro- en macrokosmos. Ze zegt er in feite mee dat de mens de maat der dingen is en alles vanuit zijn eigen norm en schaal beoordeelt en bepaalt.
Bouman laat je in zo’n zestig stuk voor stuk interessante werken haar recente ontwikkeling op papier zien. Ze plakt verschillende soorten papier variërend van trans- parant millimeterpapier tot Japans papier al of niet betekend over elkaar. Ook haar grafiek is gelaagd. Zo begint ze vaak eerst met monoprints of linosnedes te drukken, waar ze vervolgens een kop in de droge naaldtechniek overheen drukt. Haar grafiek wijkt overigens af van de gemiddelde prentkunst omdat ze haar prenten niet in een grote oplage drukt, maar ze in feite als op zichzelf staande kunstwerken behandelt.