Haarlems Dagblad – donderdag 29 oktober 1992
Verbeelding van een denkproces bij IJmuider Galerie Kaai
Margreet Bouman’s ‘vraag naar het Ik’
De produktie van de Haarlemse kunstenares Margreet Bouman laat niets te wensen over. Na een aantal recente exposities in Haarlem en Amsterdam vult ze nu de niet geringe ruimte van Galerie Kaai in IJmuiden met uitsluitend nieuw werk: 22 nummers. Je vraagt je af: Waar haalt ze het vandaan?
Bouman (1953) schildert niet ‘over het schilderen’, maar over zichzelf. Op haar introspectieve werken treffen we dan ook steevast een afbeelding van haar hoofd aan. Centraal gesitueerd, wordt deze doorgaans omgeven door vlakken, patronen, structuren en daarmee samenhangende attributen. Daarmee roepen haar schilderijen het beeld op van een persoonlijk, existentieel denkproces.
Al jaren wordt over Margreet gezegd dat ze ‘die kop’ nou wel eens weg mag laten, omdat haar schilderijen het best zonder zouden kunnen doen. Maar dat berust op een misverstand. Zo is dieper/verder (nr.6) een patroon van steeds kleiner wordende rechthoeken die tot in het middelpunt, ‘die kop’, doorlopen. Of andersom: van daar uit ontstaan. Mij lijkt dit een verbeelding van ‘de schepping van de wereld, volgens Bouman. Haar variatie op, of vraagteken bij Descartes’ Cogito, ergo sum (Ik denk, dus ik besta).
Als we haar andere bij Kaai getoonde werken in dit licht zien wordt de functie van ‘het hoofd’ duidelijk. Het is De Spiegel, reflectiepunt tussen binnen- en buitenwereld, waarbij de vraag wat werkelijk is en wat onwerkelijk, centraal komt te staan. De mechanismen waarmee het denkproces de verwarring tracht te bestrijden worden door Bouman in wisselende vormen weergegeven: kronkelpaden, zoals op Gedachten: open (nr.22), doolhoven, of volgens weer andere, pseudo-logische ‘structuren’.
Dit gezegd zijnde, moet er snel aan worden toegevoegd dat Margreet haar ‘vraag naar het ik’ in de eerste plaats schilderkunstig formuleert. Haar werk kan dus zeker visueel worden geconsumeerd. En dat met het- zelfde gemak als waarmee het lijkt te zijn ontstaan. Er zijn hele gave (‘mooie’), mysterieuze bij, zoals verbinding: het vuur, maar ook ruwer gepenseelde, schematischer doeken als namen- plaatsen.
Ze vindt binnen haar thema steeds voldoende mogelijkheden. Daarbij komt dat ze meer en meer transparant is gaan werken. De verschillende, dunne lagen (in acryl) schemeren door elkaar heen, waarbij hier en daar zelfs een blijkbaar verworpen stuk van de compositie (de ruimte: binnen) een zichtbaar wordt. Op nummer 20 ging een laag gebroken wit over een structuur. Daarover schilderde ze twee, de blik naar binnen dwingende vormen, als deuren die opengaan. Of dicht, wie zal het zeggen?
Bas Donker van Heel.
Expositie: recent werk van Margreet Bouman. Te zien: Galerie Kaai, Dokweg 35,
Umuiden. Open: t/m 15/11, do t/m zo 13-17.
Brochure met 17 reproducties en teksten van Lex ter Braak en Els van Strien à ƒ 10 verkrijgbaar in een oplage van 500 stuks.
